Η Καθαρά Δευτέρα πλησιάζει και μαζί της φέρνει αγαπημένες παραδόσεις για μικρούς και μεγάλους, αλλά και την αίσθηση του «μαζί», αυτής της πολύ ουσιαστικής συνήθειας να μοιραζόμαστε και να βιώνουμε εμπειρίες που μας κάνουν να νιώθουμε όμορφα.
Τα κούλουμα στην Ναύπακτο
Το στρώσιμο του τραπεζομάντηλου δίπλα στη θάλασσα ή στην ύπαιθρο που ξυπνά νωχελικά με τον ερχομό της άνοιξης, ο χαρταετός, τα γέλια, οι μουσικές, οι χοροί, οι παραδοσιακές νηστίσιμες γεύσεις και ο χαλβάς που χαρίζει τη γλυκιά πινελιά στο τραπέζι μας συνθέτουν ένα σκηνικό χαράς, που περιμένουμε με ανυπομονησία κάθε χρόνο. Κάπως έτσι γεννιούνται δυνατές αναμνήσεις που ανακαλούνται στη μνήμη μας.
Μια εμπειρία που κάθε χρόνο εμπλουτίζεται.
Ο χαλβάς, το αγαπημένο «γλυκό της καρδιάς μας», επιστρέφει ανανεωμένος αλλά πάντα πιστός στην παράδοση. Η διατροφική αξία του χαλβά είναι σημαντική. Με βάση το πολύτιμο ταχίνι – 100% αλεσμένο σουσάμι , προσφέρει έναν απολαυστικό συνδυασμό φυτικών πρωτεϊνών, καλών λιπαρών και πολύτιμων βιταμινών.
Ο χαλβάς είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής και έχει τη δική του ιστορία να μας διηγηθεί.
Ο χαλβάς λέγεται και «χαλβάς του μπακάλη», ο σουσαμένιος χαλβάς ή ο χαλβάς με ταχίνι για τους πολλούς.
Στην Ελλάδα έκανε δειλά την παρουσία του μετά το 1922 με τη συνταγή και τον τρόπο παρασκευής του ένα μυστικό επτασφράγιστο, ταξίδεψε μαζί με τα λιγοστές αποσκευές και τις μνήμες που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Εκείνοι άλλωστε ίδρυσαν τα πρώτα μικρά εργαστήρια παρασκευής χαλβά σε Θεσσαλονίκη και Πειραιά.
Αν και η ονομασία χαλβάς προέρχεται από τα αραβικά hulw, που σημαίνει γλυκό καθώς και άλλες αρχαίες ρίζες της Μ. Ανατολής.
Στην Ελλάδα ήταν γνωστός σαν χαλβάς «του μπακάλη» γιατί ήταν το κυρίαρχο γλυκό που πωλούνταν χύμα στα παντοπωλεία, αποτελώντας φθηνή και θρεπτική λύση για τις λαϊκές οικογένειες.
Παραδοσιακά φτιάχνεται με ταχίνι, ζάχαρη ή μέλι και πετιμέζι και το βότανο τσουένι, το σαπουνόχορτο, που του δίνει αυτή την ελαστική υφή.
Από τη χαλβαδοποιεία Δραπετσώνας
Η παρασκευή του είναι χειροποίητη και θέλει ιδιαίτερη δύναμη για να χτυπήσει το τσουένι, τη ζάχαρη, να γυρίσει το μείγμα αρκετές, φορές
Να το ανακατέψει με άλλα υλικά όπως ξηρούς καρπούς μέχρι να πάρει την τελική του μορφή.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, λόγω έλλειψης ζάχαρης, χρησιμοποιήθηκε χαρουπόμελο, που χρησιμοποιείται σήμερα στη πιο gourmet εκδοχή του χαλβά.
Νηστεία της Σαρακοστής
Ο χαλβάς έχει καθιερωθεί ως το κατ’ εξοχήν γλυκό της Σαρακοστής, καθώς είναι νηστίσιμο ακόμα και χωρίς λάδι, αν και ο κλασικός έχει.
Σήμερα, ο χαλβάς του μπακάλη έχει εξελιχθεί με πολλές παραλλαγές με ξηρούς καρπούς, κακάο, στέβια, αποξηραμένα φρούτα και διάφορα άλλα superfood διατηρώντας όμως την παραδοσιακή του ταυτότητα.
Στη σύγχρονη εκδοχή του, τον απολαμβάνουμε σε αμέτρητες γεύσεις: από την κλασική βανίλια και τη σοκολάτα, μέχρι τραγανό αμύγδαλο, εκλεπτυσμένο φιστίκι, φρουτώδεις νότες, χωρίς ζάχαρη με στέβια, αλλά και στη λαχταριστή πρόταση dark chocolate filled with salted caramel – ένας σοκολατένιος πειρασμός με αλμυρή ισορροπία που απογειώνει την εμπειρία! Κάθε μπουκιά είναι μια μικρή γιορτή αυθεντικότητας και ποιότητας. Απόλαυσέ τον σαν υγιεινό σνακ, γλυκό επιδόρπιο ή συνοδευτικό στον καφέ. Γιατί η παράδοση, όταν συναντά τη σύγχρονη απόλαυση, γίνεται αξέχαστη εμπειρία.
Εκτός από τις παραδοσιακές συσκευασίες στην αγορά έκαναν την εμφάνισή τους χαλβάδες με τη μορφή τούρτας ή ακόμα μπάρας ή ακόμα και σαν μπουκίτσες ή και μπίλιες…
Πάντως ο χαλβάς φτιάχνεται εδώ και 104 χρόνια με το ίδιο μεράκι και τις ίδιες σχεδόν παραδοσιακές συνταγές που ενσωματώνουν κάποιες εξελίξεις διατροφικές της εποχής μας.
Και συνεχίζει με το βλέμμα στα επόμενα 104 χρόνια και με μια ευχή: να συνεχίσει η Καθαρά Δευτέρα να μας φέρνει κοντά, κάθε γενιά, γύρω από ένα τραπέζι.
Tρεις εταιρίες παραγωγής χαλβά που ξεχωρίζουμε:
Μακεδονικός Χαλβάς
Εδώ και 102 χρόνια, ο Μακεδονικός Χαλβάς παράγεται με το ίδιο μεράκι και την ίδια παραδοσιακή συνταγή που έφερε η οικογένεια Χαΐτογλου από τη Μικρά Ασία το 1924. Με πρώτη ύλη το πιο διαλεχτό σουσάμι που αλέθεται σε παραδοσιακή μυλόπετρα και δίνει το καλύτερο ταχίνι, ζυμώνεται στο χέρι, διατηρώντας την αυθεντική του γεύση και την υψηλή του ποιότητα αναλλοίωτες στο χρόνο. Από το μικρό εργαστήριο παραγωγής στην πλατεία Άθωνος, στο κέντρο της παλαιάς σήμερα Θεσσαλονίκης, η φήμη του γιγαντώνονταν. Μετά τον πόλεμο η εταιρία επανέκαμψε και το 1950 άρχισε να τροφοδοτεί με χαλβά την Αττική. Όλοι οι έμποροι, στην αγορά του Ρέντη, περίμεναν με αγωνία το φορτηγό με το χαλβά από τη Μακεδονία. Αυτοί ουσιαστικά έδωσαν και την επωνυμία στο αγνό αυτό προϊόν: Ήταν ο ξακουστός Μακεδονικός Xαλβάς, που όλοι ήθελαν να δοκιμάσουν.
Σήμερα έχει έντονη παρουσία σε περισσότερες από 50 χώρες και αποτελεί εξαιρετικό πρεσβευτή των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό.
Χαλβάς Όλυμπος, Αφοι Παπαγιάννη
Από το 1949, η οικογένεια Παπαγιάννη ξεκίνησε την επιχείρηση με αρχές τους ο σεβασμός στην παράδοση, αγάπη για το αγνό προϊόν και πραγματική φροντίδα για τον άνθρωπο. Η ποιότητα δεν είναι επιλογή – είναι υπόσχεση. Χρησιμοποιούν αγνές πρώτες ύλες, ακολουθούν παραδοσιακές συνταγές και διατηρούν αμετάβλητη τη γεύση που αγάπησαν, ενώ ταυτόχρονα προσαρμόζουμε τις διαδικασίες μας στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Σήμερα καινοτομούν επενδύοντας στη τεχνολογία, τη βιωσιμότητα και την παραγωγή νέων εκλεκτών προϊόντων
Χαλβάς Δραπετσώνας
Από το 1924 στέκει στη Δραπετσώνα το εργαστήριο του Μικρασιάτη Κώστας Μεζαρντάς, έμπειρος τεχνίτης παραδοσιακής χαλβαδοποιίας της Μικράς Ασίας. Αρχικά σε μια ξύλινη παράγκα ξεκίνησε να παράγει χαλβά, χρησιμοποιώντας υποτυπώδη μέσα. Αργότερα κατασκεύασε ένα κτίριο που σήμερα βρίσκεται το εργαστήριο. Η τέχνη πέρασε στο γιό του που το 1984 συνεργάστηκε με τον Ευμόρφιο Κοσμίδη.
Σήμερα ο Νικόλαος Γαβρίλης διατηρεί τη «μοναδική» χαλβαδοποιία που έχει απομείνει από τις πολλές που υπήρχαν άλλοτε στον Πειραιά. Οι χαλβάδες εξαιρετικοί είναι εδώ και χρόνια το talk of the town.
