Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Οι αρχαίοι Έλληνες έλεγαν ότι το ελαιόλαδο είναι θησαυρός για την υγεία, είναι φάρμακο και συνήθιζαν να πίνουν ένα κουτάλι ωμό ελαιόλαδο καθημερινά. Χαρακτηριστικά έλεγαν «είναι η δύναμή μας».
Σήμερα οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης, η γνωστική εξασθένηση… αυτές οι παθήσεις αποτελούν μια σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως.
Η διατροφή παίζει βασικό ρόλο στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ιδίως μέσω ορισμένων διαιτών που αναγνωρίζονται για τα οφέλη τους.
Μεταξύ αυτών, η ελληνική και μεσογειακή διατροφή που συνεχίζει να γοητεύει τους ερευνητές.
Μια πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε από το National Geographic αναδεικνύει το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, του οποίου τα οφέλη για την υγεία μπορεί να είναι μοναδικά και δύσκολο να αντικατασταθούν.
Για χιλιετίες, εμείς οι Έλληνες χρησιμοποιούσαμε το ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους.
Μόλις πρόσφατα οι επιστήμονες άρχισαν να εξετάζουν προσεκτικά τη σύνθεση του extra παρθένου ελαιολάδου, ιδιαίτερα τις βιοδραστικές του ενώσεις.
Τα τελευταία χρόνια, έχουν προκύψει αμφιβολίες σχετικά με την ισοδυναμία μεταξύ διαφορετικών φυτικών ελαίων.
Δεν είναι όλα ίσα: ορισμένα, πιο επεξεργασμένα ή πλούσια σε οξειδώσιμα λιπαρά οξέα, θα μπορούσαν ακόμη και να χάσουν τα οφέλη τους όταν θερμανθούν.
Είναι το ελαιόλαδο καλύτερο από άλλα έλαια;
Ναι, ειδικά όταν είναι εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο. Ο λόγος είναι ότι περιέχει μοναδικές αντιοξειδωτικές ενώσεις που απουσιάζουν από πολλά άλλα φυτικά έλαια, γεγονός που ενισχύει τις προστατευτικές του επιδράσεις στην υγεία.
Πόσο ελαιόλαδο πρέπει να καταναλώνουμε την ημέρα;
Μελέτες που έχουν γίνει από έγκριτα πανεπιστημιακά ιδρύματα αναφέρουν ότι 1-2 κουταλάκια ωμό ελαιόλαδο την ημέρα είναι ιδανικά για μια ισορροπημένη διατροφή.
Ελαιόλαδο για το τηγάνι
Μέχρι πρόσφατα υπήρχε η πεποίθηση ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε ελαιόλαδο στη τηγάνι. Υποστήριζαν μάλιστα ότι παράγει επιβλαβείς ενώσεις όταν «καίγεται».
Μετά από μελέτες αποδεικνύεται ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ελαιόλαδο στο τηγάνι.
Ο λόγος είναι ότι αντέχει καλά στη θερμότητα και παράγει λιγότερες επιβλαβείς ενώσεις από ορισμένα έλαια όταν θερμαίνεται.
Απλά θα πρέπει να αλλάζει το ελαιόλαδο συχνά και όχι να το αφήνουν σε τόσα πολλά τηγανίσματα όπως γίνεται με το φοινικέλαιο, που κάποια εστιατόρια ή fast food χρησιμοποιούν το ίδιο λάδι για πολύ καιρό… οπότε η επικινδυνότητα είναι μεγάλη.
Μια «ολοκληρωμένη μελέτη» με εντυπωσιακά αποτελέσματα έγινε σε δείγμα 12000 ατόμων που παρακολουθήθηκαν για 10 χρόνια κατέληξαν στα εξής αποτελέσματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η κατανάλωση μόνο ενός κουταλιού του γλυκού εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου ημερησίως φαίνεται να σχετίζεται με μείωση κατά 50% του κινδύνου καρδιαγγειακής θνησιμότητας.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης και άλλες αξιοσημείωτες επιπτώσεις όπως:
Η αρτηριακή πίεση μειώνεται μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Τα επίπεδα σακχάρου βελτιώνονται.
Επίσης πιθανή είναι η προστατευτική επίδραση στις γνωστικές λειτουργίες.
Ερευνητές αναφέρουν ότι «κανένα άλλο τρόφιμο ή φάρμακο δεν μπορεί να κάνει αυτό που κάνει το ελαιόλαδο».
Αυτές οι επιδράσεις πιστεύεται ότι συνδέονται με τις πολυφαινόλες, ισχυρές αντιοξειδωτικές ενώσεις ικανές να προστατεύουν τα κύτταρα και να περιορίζουν τη φλεγμονή.
Ορισμένες επίσης έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι δίαιτες που περιλαμβάνουν ελαιόλαδο προάγουν την καλύτερη συμμόρφωση… και την πιο βιώσιμη απώλεια βάρους.
Γιατί το ελαιόλαδο είναι τόσο ξεχωριστό λάδι;
Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι στην πραγματικότητα χυμός φρούτων που λαμβάνεται χωρίς χημική επεξεργασία. Περιέχει συγκεκριμένες ενώσεις που ονομάζονται σεκοϊριδοειδή , συμπεριλαμβανομένης της ολεοκανθάλης, γνωστές για τις ιδιότητές τους.
Έχουν αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές ιδιότητες και συμβάλλουν στην καρδιαγγειακή προστασία.
Σε αντίθεση με άλλα έλαια, τα οφέλη του δεν βασίζονται αποκλειστικά στα μονοακόρεστα λιπαρά του, αλλά σε όλες τις δραστικές του ενώσεις.
Αυτά τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις διατροφικές συστάσεις τα επόμενα χρόνια. Ακόμα και σήμερα, πολλές κατευθυντήριες γραμμές αντιμετωπίζουν όλα τα έλαια ισότιμα, μια άποψη που αμφισβητείται από ορισμένους ειδικούς.
Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμοί γιατί ορισμένες μελέτες παραμένουν μικρές σε μέγεθος.
Τα αποτελέσματα ποικίλλουν ανάλογα με την ποιότητα του λαδιού.
Η τιμή στο μέλλον θα μπορούσε να περιορίσει την προσβασιμότητά του.
Στο μέλλον, η ευρύτερη έρευνα θα βοηθήσει στον προσδιορισμό των βέλτιστων δόσεων και των μακροπρόθεσμων οφελών.
