Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Καθημερινά όλο και περισσότεροι νέοι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη για να καλύψουν το κενό της ακρόασης, δηλ. την αδυναμία τους να βρουν κάποιον έμπιστο να εξομολογηθούν το πρόβλημά τους και να είναι διατεθειμένος να τους ακούσει.
Αυτές οι εφαρμογές της θεραπευτικής τεχνητής νοημοσύνης, είναι ικανές να ανταποκρίνονται χωρίς κρίση ή καθυστέρηση και είναι ελκυστικές λόγω της διαθεσιμότητάς τους.
Αλλά ανάμεσα στην πραγματική άνεση και τους κινδύνους, η θεραπευτική Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί προβληματισμούς, έντονους.
Η νέα χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης που φέρνει επανάσταση
Στην Κίνα, η εφαρμογή DeepSeek έχει κερδίσει εκατομμύρια νέους. Οι περισσότεροι νέοι αναφέρουν ότι το DeepSeek είναι ένας απίστευτος σύμβουλος. Τους βοηθά να δουν τα πράγματα διαφορετικά και νοιώθουν σαφώς καλύτερα από τις συνεδρίες και υπηρεσίες συμβουλευτικής με ψυχολόγους, και το πιο ελκυστικό είναι ότι είναι διαθέσιμοι πάντα και το κυριότερο χωρίς να χρεώνονται ποσά που επιβάρυναν το budget τους.
Σε μια χώρα όπου η πρόσβαση σε ψυχολόγους είναι περιορισμένη και πολύ ακριβή, αυτά τα chatbots καλύπτουν ένα κενό και παρέχουν πρωτοφανή συναισθηματική υποστήριξη.
Από τους Ευρωπαίους περισσότερο οι Γάλλοι εμπιστεύονται τις αμφιβολίες τους στο ChatGPT, και έλκονται από τη δωρεάν, μη επικριτική και μη βασισμένη σε ραντεβού υπηρεσία ακρόασης.
Ποια τα μειονεκτήματα των διαδικτυακών θεραπευτών…
Η γοητεία αυτών των «διαδικτυακών θεραπευτών» έχει και αρκετά μειονεκτήματά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση νεαρής Αμερικανίδας που μετά από συνομιλία με θεραπευτή τεχνητής νοημοσύνης, λίγο πριν αυτοκτονήσει, σήκωσε θύελλα αντιδράσεων από τους ψυχολόγους. Ο λόγος είναι ότι δεν επέμεινε ο «θεραπευτής» να συμβουλευτεί έναν ψυχίατρο ή ψυχολόγο, που θα μπορούσε να αξιολογήσει την περίπτωσή της ιατρικά και πιθανόν να της είχε συστήσει κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Οι ψυχολόγοι προειδοποιούν ότι αυτά τα εργαλεία δεν ανιχνεύουν πάντα σημάδια δυσφορίας, άγχους και μπορούν να ενισχύσουν την προκατάληψη επιβεβαίωσης που έχει ο άνθρωπος, που απευθύνεται σε αυτή την πρακτική αναζήτησης συμβουλής, χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη που συνήθως ενισχύει τις πεποιθήσεις του χρήστη αντί να τις αμφισβητεί και να τους οδηγεί σε ψυχολόγους ή ψυχιάτρους.
Ψευδαίσθηση φροντίδας
Οι ψυχολόγοι μας υπενθυμίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να αντιληφθεί συναισθήματα ή τραύματα.
Ψυχολόγοι τονίζουν ότι οι διαδικτυακοί θεραπευτές δεν είναι πραγματικά πρόσωπα, απλά δίνουν την ψευδαίσθηση ενός ατόμου που έχει όνομα και προσδιορίζεται σαν Χάρρυ ή Τζοάννα.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία αποφάσισε να προχωρήσει σε καταγγελίες για παραπλανητικές πρακτικές, με ορισμένα chatbot να παρουσιάζονται ως θεραπευτές, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν ούτε τη νομιμότητα, ούτε την ευθύνη.
Ενώ αυτά τα εργαλεία μπορούν να παρέχουν περιστασιακή υποστήριξη, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη αλληλεπίδραση, η οποία βασίζεται στη σύνδεση, την ενσυναίσθηση, την αξιολόγηση κινδύνου καθώς επίσης και τη διάγνωση αν πρόκειται για ασθένεια.
Σε μια εποχή που οι χρήσεις της θεραπευτικής Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκονται σε έξαρση, ταλαντεύεται ανάμεσα στην υπόσχεση της προσβασιμότητας και μια σιωπηλή απειλή.
Σίγουρα είναι η τεχνητή νοημοσύνη ένα χρήσιμο εργαλείο στη θεραπευτική; Ίσως.
Όμως δεν πρέπει ποτέ να αντικαταστήσει την εξειδικευμένη ανθρώπινη αντιμετώπιση ενός ψυχολόγου ή ενός καλού και έμπιστου φίλου που μπορεί να μας δώσουν κάποια διέξοδο στα ψυχολογικά προβλήματα και πάνω από όλα να μας ακούσουν με στοργή και φροντίδα.
