Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Όλο και περισσότεροι νέοι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη για να καλύψουν ένα κενό: την ανάγκη να τους ακούσει κάποιος και να ασχοληθεί με τον προβληματισμό του, δίνοντάς τους απαντήσεις σε προσωπικά θέματα.
Αυτές οι εφαρμογές, ικανές να ανταποκρίνονται χωρίς κρίση ή καθυστέρηση, είναι ελκυστικές για προσφέρουν προσβασιμότητα κάθε στιγμή του 24ώρου.
Αλλά ανάμεσα στην ειλικρινή άνεση και τους πραγματικούς κινδύνους, η θεραπευτική «Τεχνητή Νοημοσύνη» εγείρει φλέγοντα ερωτήματα.
H νέα χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης
Στην Κίνα, η εφαρμογή DeepSeek έχει κερδίσει χιλιάδες νέους. Το DeepSeek, όπως λένε πολλοί, είναι ένας απίστευτος σύμβουλος.
Μας βοηθά λένε κάποιοι, να δούμε τα πράγματα διαφορετικά και είναι καλύτερο από τις υπηρεσίες συμβουλευτικής ψυχολογίας, που έχουμε δοκιμάσει και μάλιστα τις έχουμε πληρώσει πολύ ακριβά.
Στην Κίνα η πρόσβαση σε ψυχολόγους είναι περιορισμένη και ακριβή, αυτά τα chatbots καλύπτουν ένα κενό και παρέχουν πρωτοφανή συναισθηματική υποστήριξη.
Στην Ευρώπη ορισμένοι άνθρωποι εμπιστεύονται τις αμφιβολίες τους στο ChatGPT γιατί προσφέρει όλο το 24ωρο μια ελκυστική, δωρεάν και μη επικριτική, εμπειρία ακρόασης.
Συγκλονιστικές μαρτυρίες
Ο ενθουσιασμός για την ύπαρξη των «εικονικών ψυχιάτρων» έχει και τα μειονεκτήματά της.
Η περίπτωση μιας νεαρής Αμερικανίδας που αλληλεπίδρασε με έναν «θεραπευτή τεχνητής νοημοσύνης» ονόματι Χάρι πριν αυτοκτονήσει, άφησε μια διαρκή εντύπωση. «Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσεις αυτόν τον πόνο μόνη σου», της έγραψε το chatbot.
Ωστόσο, ποτέ δεν απαίτησε να συμβουλευτεί έναν επαγγελματία.
Ταυτόχρονα, οι ψυχολόγοι προειδοποιούν ότι αυτά τα εργαλεία δεν ανιχνεύουν πάντα σημάδια δυσφορίας και μπορούν να ενισχύσουν την προκατάληψη επιβεβαίωσης, ενισχύοντας τις ιδέες του χρήστη αντί να τις αμφισβητήσουν, όπως γίνεται με τη συνεδρία σε ψυχολόγο.
Μια ψευδαίσθηση φροντίδας που απαιτεί επαγρύπνηση
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντιλαμβάνεται συναισθήματα ή τραύματα.
Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι ο θεραπευτής «Τεχνητής Νοημοσύνης» δεν είναι ένα πραγματικό πρόσωπο, αλλά δίνει αυτή την ψευδαίσθηση.
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία προχωρά ένα βήμα παραπέρα και καταγγέλλει παραπλανητικές πρακτικές, με ορισμένα chatbot να παρουσιάζονται ως θεραπευτές, ενώ δεν έχουν ούτε τη νομιμότητα ούτε την ευθύνη.
Ενώ αυτά τα εργαλεία μπορούν να παρέχουν περιστασιακή υποστήριξη, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν σε καμία περίπτωση την ανθρώπινη καθοδήγηση, η οποία βασίζεται στη σύνδεση, την ενσυναίσθηση και την ανίχνευση κινδύνου.
Σε μια εποχή που οι χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκονται σε έξαρση, η θεραπευτική «Τεχνητή Νοημοσύνη» ακροβατεί ανάμεσα στην υπόσχεση της προσβασιμότητας και μια σιωπηλή απειλή.
Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, ίσως, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει ποτέ να αντικαταστήσει μια εξειδικευμένη ανθρώπινη παρουσία ειδικά στον τομέα της ψυχιατρικής ή της συμβουλευτικής ψυχολογίας.
