Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Η αλήθεια είναι ότι κάθε γονιός είναι μια ξεχωριστή περίπτωση και μάλιστα αν παρατηρήσουμε διαφορετικές οικογένειες, θα καταλάβουμε πολύ γρήγορα ότι δεν υπάρχουν δύο γονείς που να μεγαλώνουν τα παιδιά τους με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Άλλοι θεωρούν ότι προσφέρουν περισσότερο στο παιδί τους όταν είναι πιο αυστηροί, άλλοι θεωρούν ότι πρέπει να είναι πιο ελαστικοί, άλλοι είναι φοβικοί και υπερπροστατευτικοί με τα παιδιά, ενώ άλλοι δίνουν από πολύ νωρίς μεγάλη ελευθερία στα παιδιά τους.
Αν φιλοσοφήσουμε λίγο το πράγμα θα διαπιστώσουμε ότι πίσω από τη διαφορετική ανατροφή που δίνεται στα παιδιά κρύβονται τα βιώματα των των ίδιων των γονιών, οι αξίες τους, ο τρόπος με τον οποίο μεγάλωσαν οι ίδιοι, ακόμα και οι φόβοι τους.
Η ψυχολογία περιγράφει τέσσερις βασικούς τύπους γονέων. Στην πραγματικότητα, βέβαια, κανένας γονιός δεν ανήκει αποκλειστικά σε μία μόνο κατηγορία.
Οι περισσότεροι κινούνται ανάμεσα σε αυτούς τους τύπους γονέων, ανάλογα με την προσωπικότητά μας αλλά και τις απαιτήσεις που έχει η κάθε περίοδος της προσωπικής μας ζωής.
Προσωπικότητες γονέων
Ο αυστηρός γονιός
Πρόκειται για τον γονιό που δίνει μεγάλη σημασία στους κανόνες, στην πειθαρχία και στην υπακοή.
Τα όρια είναι ξεκάθαρα και συχνά αδιαπραγμάτευτα.
Τα παιδιά μεγαλώνουν γνωρίζοντας τι επιτρέπεται και τι όχι, όμως αρκετές φορές δυσκολεύονται να εκφράσουν ελεύθερα τα συναισθήματα ή τις διαφωνίες τους, γιατί φοβούνται την κριτική ή την απόρριψη ή την τιμωρία.
Ο πολύ ελαστικός γονιός
Θέλει να είναι κοντά στο παιδί του, αποφεύγει τις συγκρούσεις και δυσκολεύεται να πει «όχι». Από αγάπη, πολλές φορές, υποχωρεί ακόμη και όταν ξέρει ότι πρέπει να μπει ένα όριο.
Τα παιδιά αισθάνονται ότι γίνονται αποδεκτά, όμως συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν το όχι και την κριτική από τους άλλους, γιατί δεν έχουν μάθει ότι στη ζωή δεν μπορούν όλα να γίνουν όπως τα επιθυμούμε.
Έτσι θα έχει στην ενήλικη ζωή του πολλά προβλήματα που θα πρέπει να ξεπεράσει.
Ο απόμακρος γονιός
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν αγαπά το παιδί του. Μπορεί να είναι ένας άνθρωπος εξαντλημένος από τις υποχρεώσεις, εγκλωβισμένος στις δυσκολίες της καθημερινότητας ή κάποιος που δεν έμαθε ποτέ να εκφράζει εύκολα τα συναισθήματά του.
Τα παιδιά αυτά δεν έχουν νιώσει ποτέ την αγκαλιά, το παιχνίδι ακόμα και την επιβράβευση από αυτούς του γονείς.
Το πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά συχνά μεγαλώνει με την αίσθηση πως πρέπει να τα καταφέρουν μόνα τους, αναζητώντας αλλού τη συναισθηματική σύνδεση που τους λείπει.
Ο γονιός που αγαπά, αλλά θέτει όρια
Είναι ο γονιός που προσπαθεί να ακούσει το παιδί του χωρίς να χάνει το ρόλο του. Συνηθίζει να βάζει κανόνες και όρια που τα εξηγεί κάθε φορά.
Είναι σταθερός χωρίς να γίνεται άκαμπτος και τρυφερός χωρίς να φοβάται να δυσαρεστήσει όταν χρειάζεται. Δεν πετυχαίνει πάντα. Κάνει λάθη, θυμώνει, κουράζεται, όμως παραμένει διαθέσιμος να διορθώσει τη σχέση όταν κάτι δεν πάει καλά.
Τελικά, όπως μας ενημερώνουν πολλές έρευνες αυτός ο τρόπος διαπαιδαγώγησης φαίνεται, να βοηθά περισσότερο τα παιδιά να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και συναισθηματική ασφάλεια.
Αυτό άλλωστε μαρτυρά και η κλινική εμπειρία των ψυχολόγων ή των ψυχιάτρων.
Το σημαντικότερο όμως δεν είναι να αναρωτηθούμε σε ποια κατηγορία γονέα ανήκουμε.
Αυτό που θα πρέπει να θυμάστε είναι ότι η σχέση γονέα και παιδιού είναι μια σχέση που εξελίσσεται. Υπάρχουν περίοδοι που γινόμαστε πιο αυστηροί επειδή φοβόμαστε. Άλλες φορές γινόμαστε πιο ελαστικοί επειδή αισθανόμαστε ενοχές.
Πολλές φορές οι δυσκολίες της καθημερινότητας, τα προβλήματα με την εργασία μας ή κάποιοι άλλοι παράγοντες μας κάνουν να απομακρυνόμαστε από τα παιδιά μας.
Άλλες φορές όταν βλέπουμε το παιδί μας προβληματισμένο τότε γινόμαστε υπερπροστατευτικοί επειδή το δεν αντέχουμε.
Κανείς δεν είναι τέλειος … αρκεί να έχουμε επίγνωση της κατάστασης
Πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε αυτό που αποφασίσαμε να κάνουμε σήμερα βοηθά πραγματικά το παιδί μου ή απλά εξυπηρετεί περισσότερο τον δικό μου φόβο. Αυτή η ερώτηση, όσο απλή κι αν ακούγεται, μπορεί να αλλάξει πολλά.
Άλλωστε τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς που έχουν πάντα τη σωστή απάντηση να δώσουν.
Να θυμάστε πάντα ότι τα παιδιά έχουν ανάγκη από γονείς που είναι πρόθυμοι να μαθαίνουν μαζί τους, να αναθεωρούν όταν χρειάζεται και να χτίζουν καθημερινά μια σχέση που στηρίζεται στην αγάπη, στην εμπιστοσύνη και στον αμοιβαίο σεβασμό και την ασφάλεια. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό του σωστού γονιού.
Όχι ότι μεγαλώνει ένα παιδί χωρίς λάθη, αλλά ότι δεν σταματά ποτέ να μεγαλώνει και να εξελίσσεται και ο ίδιος μαζί με το παιδί του.
