Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Τα Βίλια βρίσκονται μόλις 54 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας και είναι ίσως η καλύτερη επιλογή για μονοήμερη ή διήμερη οικονομική απόδραση.
Μια απόδραση που συνδυάζει βουνό, αλπικό τοπίο και θάλασσα γαλαζοπράσινη και γεύσεις απίθανες.
Η περιοχή Βιλίων – Κιθαιρώνα – Πόρτο Γερμενού είναι μια περιοχή παραμυθένια και ανεξερεύνητη για τους πολλούς.
Λίγο πριν φθάσετε αξίζει να περάσετε από την περίφημη Μονή του Οσίου Μελετίου.
Μονή Οσίου ΜελετίουΣτους πρόποδες του Κιθαιρώνα, κοντά στην Οινόη, βρίσκεται η γυναικεία Μονή του Οσίου Μελετίου, ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα ασκητισμού κατά τη βυζαντινή εποχή και από τις σημαντικότερες μονές της χώρας.
Η ιστορία της είναι άρρηκτα δεμένη με τον Όσιο Μελέτιο τον Νέου, που ήταν ο μεταρρυθμιστής της ασκητικής ζωής στην Ελλάδα. Καταγόταν από την Καππαδοκία και ίδρυσε στα τέλη του 11ου αιώνα τη Μονή, όπου εγκαθίδρυσε τη δική του μοναχική κοινότητα, στο σημείο που παλαιότερα υπήρχε η Μονή του Συμβόλου.
Στο πέρασμα των αιώνων η Μονή καταστράφηκε από επιδρομές και λεηλασίες, παρήκμασε και το 1883 έγινε μετόχι της Μονής Φανερωμένης Σαλαμίνας. Το 1928 ανασυστάθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και το 1950 η μοναχική κοινότητα μετατράπηκε σε γυναικεία.
Στη Μονή υπάρχουν ενδιαφέροντα βυζαντινά και νεότερα κτίσματα ναοί, συγκρότημα κελιών και μια πολύ ενδιαφέρουσα τράπεζα μουσειακού χαρακτήρα, με φούρνους και σκεύη. Από το διάφανο πάτωμα φαίνονται τα ερείπια της παλαιότερης μονής. Το καθολικό είναι μικρός εγγεγραμμένος σταυροειδής ναός, με ευρύχωρο νάρθηκα και οκταγωνικό τρούλο που στηρίζεται σε τέσσερις κίονες.
Οι τοιχογραφίες στον κυρίως ναό και στον νάρθηκα χρονολογούνται στον 17ο αιώνα. Στη νότια πλευρά του ναού βρίσκεται το παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών, που ίσως ήταν το πρώτο καθολικό της μονής, ενώ σε υπόγεια κρύπτη βρίσκεται ο τάφος του Οσίου Μελετίου.
Η ηγουμένη γερόντισσα Βερονίκη και οι μοναχές πολύ φιλόξενες για ευλογία μας προσέφεραν πρόσφορο, καφέ, κουλουράκια και γλυκό κυδώνι. Η αλήθεια η Μονή είναι μια από τις ωραιότερες που έχω επισκεφθεί.
Βίλια
Ειδύλλια ήταν το όνομα των Βιλίων. Ένα όμορφο ορεινό χωριό αμφιθεατρικά χτισμένο στις πλαγιές του Κιθαιρώνα. Σπίτια πέτρινα, αυλές λουλουδιασμένες, αρώματα φαγητού και παιδιά παίζουν στις γειτονιές στον ρυθμό του χθες.
Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα ή «Αγία Σωτήρα», για τους ντόπιους, ορθώνεται πέτρινη από το 1893. Πρόκειται για ένα αρχιτεκτονικό μεγαλούργημα του Ερνέστου Τσίλλερ.
Λίγο μόλις μέτρα πιο πέρα υπάρχει το σπίτι της σπουδαίας ηθοποιού Έλλης Λαμπέτη.
Η γαστρονομία έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον
Τα Βίλια έχουν ενδιαφέρουσα γαστρονομική ταυτότητα. Ένα ψωμί καπνιστό απίθανο, τυριά αστεράτα, γιαούρτι, ρυζόγαλο, γλυκά ονειρικά και γαργαλιστικά αρώματα ψητού, άλλωστε είναι ο παράδεισος των κρεατοφάγων.
Οι γευστικές διαδρομές των Βιλίων στη σκιά του Κιθαιρώνα συναρπάζουν και τα τοπικά προϊόντα διηγούνται τη δική τους ιστορία. Στο τυροκομείο Πλούμπη, από το 1957 δημιουργούν αριστουργήματα. Η τεχνογνωσία και τα μυστικά της τυροκόμησης έχουν περάσει στο τυροκόμο Προκόπη Πλούμπη, που δεν κάνει συμβιβασμούς στην ποιότητα. Το γάλα προέρχεται αποκλειστικά από πρόβατα και κατσίκια ελευθέρας βοσκής που διαβιούν στον Κιθαιρώνα, που φημίζεται για την χλωρίδα του. Το γάλα είναι εξαιρετικό και αρωματικό. Αν δεν υπάρχει αρκετό τοπικό γάλα προτιμά να περιορίσει την παραγωγή του παρά να κάνει μείξεις με άλλα γάλατα, γιατί επιδίωξή του είναι η συγκεκριμένη γεύση που αναγνωρίζεται με κλειστά μάτια. Η φέτα του Πλούμπη έχει ισορροπημένη γεύση και ωραία αρώματα και γεύση κελαριστή βουνίσια. Η βαρελίσια πρόβεια φέτα είναι απίθανη. Δοκιμάσαμε ανθότυρο αστεράτο, κεφαλοτύρι, αλλά και χαλούμι που ο Προκόπης το φτιάχνει με εξαιρετική επιτυχία. Εκτός από το εργαστήρι που είναι μπαίνοντας στο χωριό υπάρχει και μαγαζί με τα προϊόντα του μέσα στο χωριό. Θα με θυμηθείτε…
Τα κρυφά γαστρονομικά μυστικά των Βιλίων μας ξυπνούν νοσταλγικές γεύσης της Ελλάδας του χθες. Μια πρώτη στάση αναγνωριστική της γαστρονομικής τους ταυτότητας είναι στον ξυλόφουρνο που μετρά 94 χρόνια λειτουργίας και είναι ένας από τους τελευταίους παραδοσιακούς ξυλόφουρνους της Αττικής. Ο φούρνος της Ισμήνης είναι αιτία για τα γαργαλιστικά αρώματα του φρέσκου ψωμιού που σε οδηγούν στο σωστό μέρος. Η σημερινή ιδιοκτήτρια είναι η κυρία Ελένη, νύφη της Ισμήνης, που ήταν μορφή. Εδώ θα απολαύσετε ζεστό ψωμί που θα απολαύσετε με τοπικά τυράκια ποίημα …
Οι πίτες με φύλλο σπιτικό πολύ νόστιμες, οι τυρόπιτες με ντόπια φέτα και οι πίτες ημέρας με ότι πέμψει ο Θεός απίθανες. Ο ξυλόφουρνος σχεδόν μουσειακός, σαν να μην τον έχει αγγίξει τίποτα. Καπνισμένος και μόλις ανοίγει εκτός από το ψωμί που ψήνεται, αχνοφαίνονται πολλά ταψιά με πίτες και φαγητό που το έχουν πάει στο φούρνο… όπως παλιά. Αρώματα που ξετρελαίνουν. Το μελοκούλουρο αξίζει αν το βρείτε. Στην ουσία είναι ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης που έχει ζυμωθεί με μελιού που του χαρίζει γεύση που απογειώνει…
Στα Βίλια δοκιμάσαμε απίθανους λουκουμάδες όπως τους έφτιαχναν παλιά, σαν κουλουράκια με τοπικό μέλι ελάτης και μπόλικα καρύδια ήταν τραγανοί και συνάμα ζουμεροί.
Το γαλακτομπούρεκο ήταν επικό γιατί τα υλικά που χρησιμοποιούν είναι εξαιρετικής ποιότητας, άλλωστε τα γαλακτοκομικά προϊόντα της περιοχής φημίζονται. Το μυστικό του γαλακτομπούρεκου είναι το εξαιρετικό βούτυρο, για γεύση και άρωμα ξεχωριστό. Ας μην ξεχνάμε ότι είναι το γλυκό της χαράς και της γιορτής. Η σοκολατόπιτα, η αμυγδαλόπιτα και η καρυδόπιτα ήταν απλά υπέροχες και τα ταψιά πάνε και έρχονται.
Χαρισματική η Ειρήνη Μπέλση, που είναι η ψυχή του ζαχαροπλαστείου Αλκυονίδες στο κέντρο των Βιλίων. Πολύ χάρηκα που μια νέα κοπέλα επέλεξε να μείνει στον τόπο της και να δημιουργεί γλυκά με ιστορία στο ατμοσφαιρικό της ζαχαροπλαστείο.
Δίπλα στην εκκλησία της Μεταμόρφωσης ο Γιώργος Τζεμπελίκος φτιάχνει αυθεντικό ρυζόγαλο και γιαούρτι εδώ και 52 χρόνια, στο γαλακτοπωλείο ο «Τσέλιγκας». Το γάλα προέρχεται από τα δικά του πρόβατα και κατσίκια που είναι περίπου 200. Επιμένει να παρασκευάζει τα καλούδια του με την αυθεντική παραδοσιακή μέθοδο που μετρά αιώνες… και αρνείται πεισματικά κάθε εκσυγχρονισμό, που θα έκανε δουλειά του ξεκούραστη. Το εργαστήριό είναι μιας άλλης εποχής, αλλά το ψυγείο του γεμίζει πολλές φορές με κεσεδάκια φρέσκου γιαουρτιού και ρυζόγαλου, που δεν προλαβαίνουν να κρυώσουν γιατί γίνονται ανάρπαστα, ειδικά τα Σαββατοκύριακα. «Κάθε γιαούρτι κάθε ρυζόγαλο είναι μια έκφραση αγάπης για την αυθεντικότητα της γεύσης», λέει ο Γιώργος και το αποδεικνύει περίτρανα. Αληθινές γκουρμεδιές το ρυζόγαλο με μπόλικη κανέλα Κεϋλάνης και το γιαούρτι με μέλι και τραγανά καρύδια.
Που θα φάμε;
Για νόστιμο φαγητό σπιτικό και κρέας στα κάρβουνα δοκιμάσαμε το εστιατόριο Μουριές και ήταν πολύ καλό.
Υπάρχουν πολλές ταβέρνες με καλό φαγητό.
Ανεβαίνοντας στον Κιθαιρώνα
Ένας φιδίσιος ασφαλτοστρωμένος δρόμος μας οδηγεί μέχρι την κορυφή του Κιθαιρώνα με την μοναδική χλωρίδα και πανίδα. Ο αέρας δροσερός, καθάριος και σε κάποιο ξέφωτο ανάμεσα σε μαυρόπευκα ή έλατα αξίζει να απολαύσετε ένα πικ- νικ, ατενίζοντας τοπία μοναδικά που αγαλλιάζουν την ψυχή.
Απόλυτο ζεν με θέα συναρπαστική από την κορυφή του Προφήτη Ηλία. Μπροστά μας απλώνεται ο Κορινθιακός με τις Αλκυονίδες και απέναντι τα βουνά και η ακτογραμμή της Πελοποννήσου, μια ζωγραφιά.
Στιγμές ανεπανάληπτες, οξυγόνο στο φόρτε του, αλπικό τοπίο και γεύση κούμαρου, που μόλις κόψαμε, στον ουρανίσκο. Εδώ η μυθολογία, η ιστορία και η μοναδική φυσική ομορφιά συναντώνται.
Στα μονοπάτια του βουνού γλεντοκοπούσαν κάποτε θεοί, οι Μαινάδες χόρευαν και ο Ηρακλής έκανε τον πρώτο του άθλο σκοτώνοντας το λιοντάρι του Κιθαιρώνα, που διαφέντευε το βουνό. Μυστηριακή ατμόσφαιρα που γοητεύει, πέταγμα γερακιών και αλεπουδίτσες που πλησιάζουν για μεζεδάκια…
Πόρτο Γερμενό των χρωμάτων και του κάστρου
O Φώτης Κόντογλου ανέφερε στο βιβλίο Καστρόλογο «για το λιμάνι των Βιλίων, το Πόρτο Γερμενό που ήταν σπουδαίο λημέρι των Φράγκων. Το κάστρο είναι γκρεμισμένο … σώζονται οι τετράγωνοι πύργοι. Βυζαντινά και φράγκικα τείχη ανακατεμένα με τα αρχαία…». Από ψηλά μετά από μια απίθανη διαδρομή με τεράστια μαυρόπευκα, που σε κάποια σημεία δημιουργούν στοές και ο ουρανός χάνεται, ατενίζουμε το κάστρο των Αιγοσθένων, που είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα αρχαία φρούρια. Από τα αριστερά το βουνό Πατέρας και δεξιά ο Κιθαιρώνας καταλήγουν στον κόλπο Πόρτο Γερμενό με το ομώνυμο χωριό.
Μια θάλασσα ξεμυαλίστρα, γαλαζοπράσινα νερά, βοτσαλάκι στις παραλίες, αρμυρίκια, πράσινο και φόντο το αρχαίο κάστρο. Το όνομα του τόπου προήλθε από τον ιερομόναχο Γερμενό. Εδώ θα φάτε ψάρι φρέσκο σε λογικές τιμές, μαγειρευτά μαμαδίστικα και πατάτες σπιτικές. Οι ψαροταβέρνες παλιάς αισθητικής θυμίζουν σκηνικό ταινίας του ελληνικού κινηματογράφου του χθες. Δοκιμάσαμε φρέσκο καλαμάρι και ψάρια στα κάρβουνα με χόρτα. Η χορτοτυρόπιτα πολύ μας άρεσε όπως και η σπιτική ταραμοσαλάτα, η καβουροσαλάτα, η γαριδομακαρονάδα σε μερίδες χορταστικές μιας άλλης εποχής και το κρασί, όπως συνηθίζεται εδώ χύμα μεγαρίτικο…
