Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Σας προκαλώ να θυμηθείτε πόσες φορές λέμε συγγνώμη χωρίς ουσιαστικό λόγο. Η αλήθεια είναι ότι έχουμε συνηθίσει να λέμε «συγγνώμη» ή sorry συχνά και χωρίς πραγματικό λόγο, χωρίς καν να σκεφτούμε ότι αυτό μειώνει την αυτοπεποίθησή μας και κάνει τους άλλους να μας παίρνουν λιγότερο στα σοβαρά.
Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι που δεν πρέπει να λέμε συγγνώμη με το παραμικρό;
Οι βασικότεροι λόγοι είναι ότι:
H λέξη χάνει την αξία της
Όταν ζητάμε συγγνώμη για το παραμικρό, η λέξη χάνει τη σημασία της και δεν φαινόμαστε ειλικρινής όταν κάνουμε ένα σοβαρό λάθος.
Δείχνει έλλειψη αυτοπεποίθησης
Συχνά απολογούμαστε επειδή νιώθουμε ενοχές ή φόβο, κάτι που εκπέμπει ανασφάλεια στη δουλειά και στις προσωπικές σχέσεις.
Αναλαμβάνουμε ευθύνες που δεν μας αναλογούν
Ζητώντας συγγνώμη επειδή απλώς συνέβη κάτι άσχημο ή επειδή εκφράζουμε τη γνώμη μας, φορτωνόμαστε άδικα ευθύνες άλλων.
Περιορίζουμε τον χώρο μας
Υποσυνείδητα μαθαίνουμε να περιορίζουμε τη θέση μας για να μην ενοχλούμε τους γύρω μας, αντί να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας.
Συχνά, οι άνθρωποι παγιδεύονται σε αυτό το μοτίβο σε δύο βασικούς τομείς:
Στον χώρο εργασίας
Όταν ζητάτε συγγνώμη επειδή κάνατε μια απλή ερώτηση, επειδή στείλατε ένα email υπενθύμισης, επειδή ίσως εκφράσατε μια διαφορετική άποψη σε μια σύσκεψη ή επειδή πρέπει να πάρετε ένα επείγον τηλεφώνημα για ενημέρωση κάποιου ανωτέρου σας.
Στις κοινωνικές σχέσεις / φίλους
Όταν απολογείστε για το ότι καθυστερήσατε ελάχιστα ή επειδή δεν μπορείτε να παρευρεθείτε σε μια έξοδο λόγω κούρασης, ή ακόμα και όταν κάποιος άλλος πέσει κατά λάθος πάνω σας.
Μέχρι πριν από χρόνια στην κοινωνική ζωή, το να ζητά κάποιος συγνώμη ήταν δείγμα καλών τρόπων.
Στην καθημερινότητα της ταχύτητας αυτό δεν εκλαμβάνεται πάντα έτσι και την επαγγελματική ζωή, μπορεί να είναι σημάδι αδυναμίας.
Σύμφωνα με τον Maurice Schweitzer, καθηγητή management στο Wharton School του University of Pennsylvania, η «συγνώμη» μπορεί να δείχνει φροντίδα και ενσυναίσθηση, όμως συχνά, δεν είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αναλάβετε την ευθύνη για κάτι.
«Το να λέμε συγνώμη είναι πολύ ευγενικό, αλλά μπορεί επίσης να μας βάλει σε θέση αδυναμίας. Δεν δείχνει ισχύ και δύναμη και μερικές φορές, οι άνθρωποι φαίνονται πιο ισχυροί όταν δεν ζητούν συγνώμη, παρά μόνο για σοβαρά ζητήματα».
Μια μελέτη του 2012 που δημοσιεύτηκε στο The European Journal of Social Psychology διαπίστωσε ότι το να αποφεύγει κάποιος τη συγνώμη μπορεί να έχει οφέλη για την ψυχολογία του.
Το 95% των συμμετεχόντων που αρνήθηκαν να εκφράσουν τη μεταμέλειά τους αφότου προσέβαλαν κάποιον, έδειξαν «μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση, αυξημένο αίσθημα δύναμης ή ελέγχου».
Φυσικά, το να μην ζητάς συγνώμη μετά από ένα λάθος μπορεί εύκολα να γυρίσει μπούμερανγκ και να κάνει άσχημη εντύπωση στους ανθρώπους γύρω σου.
Αντιθέτως η λέξη «συγνώμη» είναι πιο χρήσιμη όταν έχεις κάνει κάτι που επηρεάζει άμεσα ένα άλλο άτομο. Και στον χώρο της εργασίας, τα λάθη συνήθως δεν έχουν τέτοια προσωπική φύση.
Αντίθετα, μπορεί να θελήσει κάποιος να ζητήσει συγνώμη για μία προθεσμία που έχασε, για τυπογραφικά λάθη ή για λάθος υπολογισμούς. Έτσι αναλαμβάνετε την ευθύνη για τέτοιου είδους λάθη χωρίς να φέρετε τον εαυτό σας σε θέση αδυναμίας.
Πώς να αντικαταστήστε το «συγνώμη» με μερικές εναλλακτικές φράσεις;
Αντί να πείτε «λυπάμαι για αυτό το λάθος», μπορείτε να πείτε «αναλαμβάνω την ευθύνη γι’ αυτό, πως μπορώ να το διορθώσω»;
Αντικαταστήστε το «συγνώμη που άργησα» με το «ευχαριστώ για την υπομονή σας».
Αντικαταστήστε το «λυπάμαι που αγχώνεσαι» με το «παρατήρησα ότι έχεις πολλά να κάνεις. Μπορώ να σε βοηθήσω; Χρειάζεσαι ένα διάλειμμα;».
Το κλειδί, λέει ο Schweitzer, είναι να αναγνωρίζεις ένα λάθος, ενώ παράλληλα προτείνεις λύσεις που μπορεί να σε βοηθήσουν να προχωρήσεις, αντί να μένεις στα λάθη του παρελθόντος.
To να ζητάμε συγγνώμη χωρίς να το εννοούμε, απλά από τη δύναμη της συνήθειας δεν βοηθά.
