Σίσσυ Νίκα Δημοσιογράφος
Πριν λίγες μέρες ένα πολύ σοβαρό περιστατικό από κατανάλωση άγριων μανιταριών οδήγησε ένα ζευγάρι στη Βόρεια Ελλάδα σε οξεία νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια με αποτέλεσμα να είναι αναγκαία η μεταμόσχευση, οπότε μεταφέρθηκαν με στρατιωτικό αεροσκάφος στο εξωτερικό για μεταμόσχευση.
Ένα περιστατικό που μας αφύπνισε γιατί η επιπολαιότητα και η άγνοια μπορεί να μας στοιχίσουν τη ζωή μας.
H μανιταροσυλλογή ή αλλιώς το safari των μανιταριών έχει γίνει trendy και διοργανώνονται συνεχώς οργανωμένες αποδράσεις στα δάση για να γνωρίσουμε τα άγρια μανιτάρια. Έτσι με ένα σύντομο σεμινάριο ή με την αγορά κάποιου βιβλίου πολλοί ξεθαρρεύονται και θεωρούν τον εαυτό τους ικανό να διακρίνει τα βρώσιμα άγρια μανιτάρια από τα τοξικά.
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή γιατί η διαφοροποίηση κρύβεται σε απειροελάχιστες λεπτομέρειες.
Εμείς ζητήσαμε από τον κ. Γιάννη Τσάκνη, καθηγητή Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων, στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, να μας ενημερώσει σχετικά με την επικινδυνότητα των άγριων μανιταριών.
Tα μανιτάρια θεωρούνται υπερτροφή οπότε το ενδιαφέρον για τη συλλογή τους μεγάλο, στην Ελλάδα υπάρχουν τοξικά μανιτάρια;
Τα μανιτάρια θεωρούνται υπερτροφή, γιατί δεν περιέχουν λιπαρά και υδατάνθρακες, είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και έχουν πολλές βιταμίνες και μέταλλα.
Η Ελλάδα είναι μια από τις πλουσιότερες χώρες στην Ευρώπη σε άγρια μανιτάρια, έχουν βρεθεί περισσότερα από 2.200 είδη, όμως περισσότερα από 15 είδη είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, γιατί περιέχουν ισχυρές τοξίνες (δευτερογενή προϊόντα μεταβολισμού των μυκήτων) που μπορούν να επιφέρουν μόνιμες βλάβες ακόμα και τον θάνατο. Από ελαφρά δηλητηρίαση μέχρι το θάνατο
Συνήθως, έχουμε γύρω στα 200 περιστατικά ελαφριάς τροφικής δηλητηρίασης από μανιτάρια , όμως σε μερικές περιπτώσεις είναι θανατηφόρα.
Τα πιο τοξικά είδη που συναντώνται στη φύση είναι ο αμανίτης φαλλοειδής (Amanita phalloides) και ο αμανίτης εαρινός (Amanita verna), που περιέχουν πολύ υψηλά επίπεδα τοξίνης και η κατανάλωση ακόμη και μισού μανιταριού, μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.
Τι βλάβες μπορούν να προκληθούν στον οργανισμό μας;
Οι τοξίνες των μανιταριών προκαλούν βλάβες στο συκώτι, τα νεφρά και το νευρικό σύστημα. Τα συμπτώματα ανάλογα με το είδος και την ποσότητα της τοξίνης, μπορεί να εμφανιστούν μετά από κάποιες ώρες ή μετά από ένα εικοσιτετράωρο από την κατανάλωσή τους, ξεκινώντας από ναυτίες, εμετούς, έντονους κοιλιακούς πόνους, πυρετό και διάρροιες.
Yπάρχει κάποιος συγκεκριμένος τρόπος να διακρίνουμε τα τοξικά μανιτάρια ίσως το χρώμα;
Δυστυχώς δεν υπάρχουν κάποια ιδιαίτερα μορφολογικά χαρακτηριστικά που θα μας βοηθήσουν να διακρίνουμε τα τοξικά μανιτάρια, οπότε πρέπει να συμβουλευόμαστε τους ειδικούς επιστήμονες και τους έμπειρους μανιταροσυλλέκτες.
Aν τα μανιτάρια μαγειρευτούν οι αυτές οι τοξίνες που αναφέρονται καταστρέφονται;
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι τοξίνες δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα, όπως συμβαίνει με τα παθογόνα μικρόβια.
Πάντως τα καλλιεργημένα μανιτάρια όπως τα λευκά, τα portobello, τα πλευρώτους, τα shiitake, τα maitake έχουν υψηλή διατροφική αξία και είναι η κατανάλωσή τους είναι απολύτως ασφαλής.
